Καρδιαγγειακός κίνδυνος: πώς υπολογίζεται και πώς τον μειώνετε

Τι σημαίνει συνολικός καρδιαγγειακός κίνδυνος

Καρδιαγγειακός κίνδυνος είναι η πιθανότητα να πάθει κανείς έμφραγμα, εγκεφαλικό ή άλλο καρδιαγγειακό επεισόδιο σε ένα χρονικό διάστημα, συνήθως 10 χρόνια. Οι παράγοντες κινδύνου δεν αθροίζονται απλά. Πολλαπλασιάζονται. Ένας καπνιστής με ελαφρά αυξημένη πίεση και χοληστερίνη μπορεί να έχει μεγαλύτερο κίνδυνο από κάποιον με πολύ υψηλή χοληστερίνη αλλά χωρίς άλλους παράγοντες.

Οι παράγοντες κινδύνου

Αυτοί που δεν αλλάζουν

• ηλικία,
• φύλο (οι άνδρες έχουν υψηλότερο κίνδυνο σε νεότερη ηλικία),
• οικογενειακό ιστορικό πρώιμης καρδιαγγειακής νόσου.

Αυτοί που αλλάζουν

• κάπνισμα,
• υψηλή αρτηριακή πίεση,
• αυξημένη LDL χοληστερίνη,
• σακχαρώδης διαβήτης,
• παχυσαρκία, ειδικά το κοιλιακό λίπος,
• καθιστική ζωή,
• χρόνια νεφρική νόσος,
• χρόνιο άγχος και κακός ύπνος.

Πώς τον υπολογίζουμε

Στην Ευρώπη χρησιμοποιούμε τους αλγόριθμους SCORE2 (για ανθρώπους 40 έως 69 ετών) και SCORE2-OP (για 70 και πάνω). Χρειάζονται ηλικία, φύλο, κάπνισμα, συστολική πίεση και χοληστερίνη, και λαμβάνουν υπόψη ότι η Ελλάδα ανήκει σε χώρα μέτριου κινδύνου. Για ανθρώπους με διαβήτη υπάρχει ειδική εκδοχή.

Ορισμένοι άνθρωποι ανήκουν απευθείας σε υψηλό ή πολύ υψηλό κίνδυνο χωρίς υπολογισμό: όσοι είχαν ήδη έμφραγμα ή εγκεφαλικό, όσοι έχουν διαβήτη με βλάβη σε όργανα, σοβαρή νεφρική νόσο ή οικογενή υπερχοληστερολαιμία.

Παράγοντες όπως η λιποπρωτεΐνη(α), η οικογενειακή ιστορία ή, σε επιλεγμένες περιπτώσεις, ο έλεγχος για αθηρωματικές πλάκες με υπέρηχο ή αξονική, μπορούν να «μετακινήσουν» κάποιον σε υψηλότερη κατηγορία.

Τι αλλάζει με τον υπολογισμό

Ο κίνδυνος καθορίζει πόσο αυστηροί πρέπει να είμαστε. Για παράδειγμα, ο στόχος για την LDL χοληστερίνη μπορεί να είναι κάτω από 116 mg/dL σε χαμηλό κίνδυνο και κάτω από 55 mg/dL σε πολύ υψηλό. Το ίδιο ισχύει για την έναρξη φαρμάκων για την πίεση.

Οι αλλαγές με το μεγαλύτερο όφελος

1. Διακοπή καπνίσματος. Ο κίνδυνος αρχίζει να πέφτει μέσα σε μήνες. Υπάρχει αποτελεσματική βοήθεια με συμβουλευτική και φάρμακα.
2. Ρύθμιση πίεσης.
3. Μείωση της LDL χοληστερίνης.
4. Καθημερινή κίνηση. Ακόμα και το περπάτημα μετράει.
5. Μεσογειακή διατροφή, με ελαιόλαδο, λαχανικά, όσπρια και ψάρι.
6. Ρύθμιση σακχάρου και βάρους.

Πότε να ελεγχθείτε

Οι άνδρες από τα 40 και οι γυναίκες από τα 50 ή μετά την εμμηνόπαυση καλό είναι να έχουν υπολογισμό κινδύνου, και νωρίτερα αν υπάρχουν παράγοντες κινδύνου ή οικογενειακό ιστορικό. Στο ιατρείο στο Πόρτο Ράφτη ο υπολογισμός γίνεται μαζί με πίεση, εξετάσεις και ηλεκτροκαρδιογράφημα.

Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την ιατρική εξέταση.