Χοληστερίνη: τι σημαίνουν LDL, HDL και τριγλυκερίδια, και ποιος είναι ο δικός σας στόχος

Τι είναι η δυσλιπιδαιμία

Δυσλιπιδαιμία λέμε τις διαταραχές των λιπιδίων του αίματος: αυξημένη LDL χοληστερίνη, αυξημένα τριγλυκερίδια ή χαμηλή HDL. Δεν δίνει συμπτώματα, αλλά με τα χρόνια συμβάλλει στη δημιουργία αθηρωματικών πλακών στις αρτηρίες, που μπορεί να οδηγήσουν σε έμφραγμα ή εγκεφαλικό.

Πώς διαβάζουμε τις εξετάσεις

• Ολική χοληστερίνη. Το άθροισμα όλων των κλασμάτων. Από μόνη της λέει λίγα.
• LDL χοληστερίνη. Η «κακή» χοληστερίνη, που εναποτίθεται στα τοιχώματα των αρτηριών. Είναι ο βασικός μας στόχος.
• HDL χοληστερίνη. Η «καλή», που απομακρύνει χοληστερίνη από τα αγγεία. Χαμηλές τιμές συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο.
• Τριγλυκερίδια. Επηρεάζονται πολύ από τη ζάχαρη, το αλκοόλ, το βάρος και τον διαβήτη.
• Λιποπρωτεΐνη(α). Γενετικά καθορισμένη. Αξίζει να μετρηθεί τουλάχιστον μία φορά στη ζωή.

Ο στόχος LDL είναι προσωπικός

Οι ευρωπαϊκές οδηγίες ορίζουν τον στόχο ανάλογα με τον συνολικό καρδιαγγειακό κίνδυνο:

• Πολύ υψηλός κίνδυνος (π.χ. μετά από έμφραγμα ή εγκεφαλικό, διαβήτης με βλάβη οργάνων): LDL κάτω από 55 mg/dL.
• Υψηλός κίνδυνος. Κάτω από 70 mg/dL.
• Μέτριος κίνδυνος. Κάτω από 100 mg/dL.
• Χαμηλός κίνδυνος. Κάτω από 116 mg/dL.

Γι' αυτό μια LDL 130 mg/dL μπορεί να είναι αποδεκτή για έναν νέο, υγιή άνθρωπο, αλλά πολύ υψηλή για κάποιον με διαβήτη και υπέρταση. Το «μέσα στα φυσιολογικά όρια» του εργαστηρίου δεν αρκεί.

Τι μπορείτε να κάνετε με τη διατροφή

• Λιγότερα κορεσμένα λιπαρά: βούτυρο, λιπαρά τυριά, λιπαρό κόκκινο κρέας, αλλαντικά.
• Ελαιόλαδο, ξηροί καρποί και ψάρι, όπως στη μεσογειακή διατροφή.
• Φυτικές ίνες από βρώμη, όσπρια, λαχανικά και φρούτα.
• Λιγότερη ζάχαρη και αλκοόλ, για τα τριγλυκερίδια.
• Κίνηση και απώλεια βάρους, που αυξάνουν την HDL και ρίχνουν τα τριγλυκερίδια.

Οι αλλαγές αυτές μειώνουν συνήθως την LDL κατά 10 έως 20%. Αν ο στόχος σας απέχει περισσότερο, χρειάζονται και φάρμακα.

Φάρμακα

Οι στατίνες είναι τα πιο μελετημένα φάρμακα της καρδιολογίας. Μειώνουν την LDL κατά 30 έως 50% ή και περισσότερο, και μειώνουν αποδεδειγμένα τα εμφράγματα και τα εγκεφαλικά. Οι μυαλγίες που αποδίδονται σε αυτές είναι σπανιότερες από όσο πιστεύεται, και συνήθως λύνονται με αλλαγή δόσης ή σκευάσματος. Όταν χρειάζεται, προσθέτουμε εζετιμίμπη ή, σε υψηλό κίνδυνο, νεότερες θεραπείες.

Κάθε πότε εξετάσεις

Ένα λιπιδαιμικό προφίλ σε κάθε ενήλικα, και στη συνέχεια ανάλογα με τον κίνδυνο. Μετά από έναρξη ή αλλαγή θεραπείας, έλεγχος σε 6 έως 8 εβδομάδες. Αν στην οικογένειά σας υπάρχουν εμφράγματα σε νεαρή ηλικία ή πολύ υψηλή χοληστερίνη, αξίζει έλεγχος για οικογενή υπερχοληστερολαιμία.

Μπορείτε να φέρετε τις εξετάσεις σας στο ιατρείο στο Πόρτο Ράφτη για να υπολογίσουμε τον κίνδυνό σας και τον δικό σας στόχο.

Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την ιατρική εξέταση.