Check-up ανά ηλικία: ποιες εξετάσεις χρειάζεστε πραγματικά

Τι είναι ένα σωστό check-up

Ο προληπτικός έλεγχος έχει δύο στόχους: να βρει παράγοντες κινδύνου πριν προκαλέσουν πρόβλημα (όπως υψηλή πίεση ή χοληστερίνη) και να εντοπίσει νωρίς νοσήματα που θεραπεύονται καλύτερα όταν βρεθούν νωρίς (όπως ορισμένους καρκίνους). Ένας καλός έλεγχος ξεκινά πάντα από τη συζήτηση: ιστορικό, οικογένεια, φάρμακα, συνήθειες, ύπνος, διάθεση.

Για όλους τους ενήλικες

• Αρτηριακή πίεση, τουλάχιστον κάθε χρόνο από τα 40 και κάθε 3 χρόνια νωρίτερα αν είναι φυσιολογική.
• Βάρος, δείκτης μάζας σώματος και περιφέρεια μέσης.
• Συζήτηση για κάπνισμα, αλκοόλ, κίνηση, διατροφή, ύπνο και ψυχική υγεία.
• Έλεγχος των εμβολίων.

20 έως 39 ετών

• Λιπιδαιμικό προφίλ τουλάχιστον μία φορά, νωρίτερα και συχνότερα αν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό.
• Γλυκόζη ή HbA1c αν υπάρχουν παράγοντες κινδύνου για διαβήτη.
• Γυναίκες: τεστ Παπανικολάου ή τεστ HPV, σύμφωνα με τα χρονικά διαστήματα που ισχύουν.
• Έλεγχος δέρματος για ύποπτους σπίλους, ειδικά σε όσους εκτίθενται πολύ στον ήλιο.
• Οδοντίατρος και οφθαλμίατρος σε τακτά διαστήματα.

40 έως 64 ετών

• Υπολογισμός καρδιαγγειακού κινδύνου με λιπίδια, πίεση και σάκχαρο.
• Γλυκόζη και HbA1c τουλάχιστον κάθε 3 χρόνια, συχνότερα αν υπάρχει προδιαβήτης.
• Νεφρική λειτουργία και ούρα, ειδικά σε υπέρταση ή διαβήτη.
• Έλεγχος για καρκίνο του παχέος εντέρου από τα 45 με 50, με εξέταση αίματος στα κόπρανα ή κολονοσκόπηση.
• Γυναίκες: μαστογραφία, σύμφωνα με τις οδηγίες για την ηλικία, και συνέχιση του ελέγχου για τον τράχηλο.
• Άνδρες: συζήτηση για τον έλεγχο του προστάτη (PSA), με ενημέρωση για τα οφέλη και τα όρια.
• Καπνιστές ή πρώην καπνιστές: συζήτηση για έλεγχο του πνεύμονα, όπου ενδείκνυται.
• Ηλεκτροκαρδιογράφημα όπου υπάρχουν παράγοντες κινδύνου.

65 ετών και άνω

• Συνέχιση του ελέγχου για πίεση, σάκχαρο, λιπίδια και νεφρά.
• Έλεγχος για οστεοπόρωση (μέτρηση οστικής πυκνότητας), κυρίως στις γυναίκες.
• Όραση και ακοή.
• Εκτίμηση κινδύνου πτώσεων και μυϊκής δύναμης.
• Μνήμη και διάθεση.
• Αναθεώρηση όλων των φαρμάκων, ώστε να παίρνετε μόνο όσα πραγματικά χρειάζεστε.
• Εμβόλια για γρίπη, πνευμονιόκοκκο και έρπητα ζωστήρα.

Οι εξετάσεις που δεν χρειάζονται όλοι

Οι μεγάλες λίστες με δεκάδες εξετάσεις, όπως καρκινικοί δείκτες σε υγιείς ανθρώπους, βιταμίνες χωρίς λόγο ή απεικονίσεις «για καλό και για κακό», συχνά οδηγούν σε ψευδώς ανησυχητικά ευρήματα, άγχος και περιττές επεμβάσεις. Ο οικογενειακός γιατρός επιλέγει αυτό που έχει νόημα για εσάς.

Το πρόγραμμα «Προλαμβάνω»

Το Υπουργείο Υγείας προσφέρει δωρεάν προληπτικές εξετάσεις για συγκεκριμένες ηλικίες και ομάδες, όπως για τον καρκίνο του μαστού, του τραχήλου και του παχέος εντέρου, και για καρδιαγγειακούς παράγοντες κινδύνου. Στο ιατρείο στο Πόρτο Ράφτη σας καθοδηγούμε ποια προγράμματα σας αφορούν και συζητάμε μαζί τα αποτελέσματα.

Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την ιατρική εξέταση.